Polski Akt o Dostępności a WCAG. Jak zgodnie z nim stworzyć stronę internetową?

osoba siedząca na wózku inwalidzkim obsługująca komputer

Dla osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami niewłaściwie zaprojektowana strona www może stać się barierą nie do pokonania. Problemy z nawigacją, mało czytelne treści, brak wsparcia dla technologii asystujących czy alternatywnych opisów grafik mogą wykluczać je z dostępu do informacji, usług czy produktów. Polski Akt o Dostępności, czerpiąc z wytycznych WCAG, wprowadza regulacje, które mają na celu wyeliminowanie tych barier i zapewnienie równych szans wszystkim użytkownikom internetu.

28 czerwca 2025 roku upływa termin wdrożenia zmian wynikających z Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA) przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Oznacza to, że wszystkie strony internetowe, aplikacje mobilne oraz usługi cyfrowe muszą zostać dostosowane do wymogów dostępności, określonych przez wytyczne WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) i wewnątrzkrajowe regulacje. Polski Akt o Dostępności (PAD) stanowi krajową implementację tych wymogów. Nakłada na podmioty publiczne oraz prywatne obowiązek dostosowania swoich usług cyfrowych, do standardów dostępności. Dzięki temu miliony konsumentów z ograniczeniami, którzy chcą i potrzebują być aktywni w sieci, zyska taką możliwość. Przestrzeganie tych zasad warto traktować nie tylko jako obowiązek prawny, ale także ważny krok w kierunku pełnej dostępności cyfrowej i społecznej.

Czym jest dostępność cyfrowa?

Dostępność cyfrowa (ang. digital accessibility) to zasada projektowania produktów cyfrowych, w tym stron internetowych, w sposób, który umożliwia wygodne korzystanie z nich przez wszystkich użytkowników na równych zasadach. Oznacza to, że strony internetowe są zaprojektowane tak, aby były w pełni dostępne dla osób z różnymi niepełnosprawnościami – wzrokowymi, ruchowymi, słuchowymi czy poznawczymi. Przejrzysta architektura, intuicyjna nawigacja i dostosowane treści sprawiają, że są bardziej przyjazne, funkcjonalne i docierają do szerszego grona użytkowników.

WCAG – wytyczne dostępności treści internetowych

WCAG 2.2 (Web Content Accessibility Guidelines 2.2) to zbiór 13 wytycznych, których zadaniem jest pomoc w tworzeniu nie tylko treści, ale także całej architektury i funkcjonalność serwisów internetowych w sposób dostępny i przyjazny dla wszystkich użytkowników. Standard WCAG 2.2 dotyczy nie tylko stron internetowych, ale także sklepów online, aplikacji i innych cyfrowych zasobów publikowanych w internecie. Filarem wytycznych stworzonych przez WCAG są 4 główne zasady – tzw. POUR (Perception, Operability, Understandability, Robustness):

1)      Postrzeganie (Perception) 

Wszystkie informacje oraz elementy, które tworzą interfejs muszą być przedstawione użytkownikom niezależnie od ich ograniczeń ruchowych, zmysłowych czy poznawczych, w sposób prosty i przystępny. W praktyce oznacza to m.in. dodawanie tekstów alternatywnych do obrazów, napisów do filmów dla osób niesłyszących czy kontrastowych kolorów tekstu i tła dla niedowidzących. 

2)      Funkcjonalność (Operability)

Każdy element nawigacji i interfejsu powinien być w pełni użyteczny i możliwy do obsługi nie tylko za pomocą myszy, ale przede wszystkim klawiatury. Aby zapewnić pełną operacyjność, ważne jest, by strony były zaprojektowane w sposób, który umożliwia łatwe i logiczne przechodzenie między elementami za pomocą klawiszy tabulacji, strzałek, a także skrótów klawiszowych.

3)      Zrozumiałość (Understandability)

Jasność przekazu i przewidywalność to kluczowe elementy dostępności strony internetowej. Zgodnie z zasadami WCAG, wszystkie treści powinny być napisane prostym i zrozumiałym językiem, nawigacja po stronie musi być intuicyjna, a obsługa całej witryny łatwa i bezproblemowa.

4)      Solidność (Robustness)

Strona internetowa musi być zaprojektowana i zbudowana tak, aby mogła być poprawnie odczytywana zarówno przez technologie wspomagające, np. czytniki ekranu, jak i wszystkie przeglądarki internetowe. Zapewni to użytkownikom spójne doświadczenia, niezależnie od używanego narzędzia.

Polski Akt o Dostępności – kluczowe regulacje i ich znaczenie

Polski Akt o Dostępności (PAD) jest ustawą, która ma na celu zapewnienie równego dostępu do przestrzeni cyfrowej dla wszystkich użytkowników bez wyjątku, w tym osób z niepełnosprawnościami (ruchowymi, sensorycznymi i intelektualnymi). Akt prawny reguluje obowiązki właścicieli stron internetowych w zakresie ich dostosowania do standardów dostępności. PAD opiera się na wytycznych WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) i jest zgodny z założeniami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA), wspierając eliminację barier w dostępie do informacji i usług. 

Najważniejsze regulacje:

  • Obowiązek dostosowania serwisów cyfrowych do standardów WCAG - wszystkie strony internetowe muszą spełniać wymogi Web Content Accessibility Guidelines (WCAG), które określają zasady tworzenia dostępnych treści cyfrowych.
  • Dostępność usług publicznych – podmioty publiczne, jak urzędy, powinny być dostępne w równym stopniu dla wszystkich, w tym osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
  • Zapewnienie różnych i prostych form komunikacji – właściciele serwisów www mają konieczność zapewnienia użytkownikom różnych form kontaktu (poprzez e-mail, formularze online, czat a także telefon) oraz udostępnianie zrozumiałych treści i podanie ich w przystępnej i łatwej do zrozumienia formie (ETR – Easy To Read).
  • Kontrola i egzekucja przestrzegania przepisów – PAD zobowiązuje właściwe instytucje do monitorowania i weryfikowania zgodności z wymaganiami dotyczącymi dostępności. Niespełnienie tych wymogów może skutkować nałożeniem kary finansowej, której wysokość będzie ustalać PFRON lub właściwy organ nadzoru rynku. Wysokość kary powinna być uzależniona od stopnia naruszenia przepisów ustawy.

Obowiązki EAA – kto musi je wypełniać i czego dotyczą?

Już teraz aplikacje mobilne i strony internetowe instytucji publicznych oraz uczelni objęte są wymogami prawnymi, które mają eliminować tzw. wykluczenie cyfrowe. Zasady zapewniające dostępność cyfrową i czytelność w Internecie reguluje zbiór dokumentów określany WCAG, gdzie odniesiono się również do konsekwencji nieprzestrzegania ram dostępności cyfrowej, wspominając o ewentualnych karach w przypadku stwierdzenia uchybień. 

Jak dotąd w Polsce obowiązuje standard WCAG 2.1., jednak już od 28 czerwca 2025 roku wchodzi w życie kolejna jego wersja. Na mocy WCAG 2.2, do instytucji publicznych i uczelni, jako podmioty zobowiązane przestrzegać zasad dostępności cyfrowej aplikacji i serwisów internetowych dołączy część przedsiębiorstw. Obowiązek ten dotyczyć będzie producentów, dystrybutorów, importerów i usługodawców. Produkty i usługi objęte wymogami EAA to m. in.: systemy sprzętu komputerowego, terminale płatnicze i samoobsługowe, konsumenckie urządzenia końcowe, usługi audiowizualne, usługi transportowe, usługi bankowości detalicznej, handel elektroniczny, nadzór rynku.

Web36 jako narzędzie do tworzenia dostępnych stron

Wybór odpowiedniego CMS-a jest kluczowy dla zapewnienia dostępności cyfrowej stron internetowych zgodnie z wytycznymi WCAG. Platforma Multiportalowa web360 została wyposażona w szereg funkcjonalności, wspierających dostępność. Można zaliczyć do nich m.in. możliwość przeprowadzania walidacji kontrastu między tekstem a tłem, kolejności nagłówków czy poprawności tworzonych treści pod kątem atrybutów alt i odpowiedniej kolejności nagłówków. System pozwala na wdrażanie rozwiązań wspierających osoby niesłyszące, np. poprzez możliwość dodawania tłumaczeń na język migowy oraz treści w formacie Easy To Read (ETR). Web360 umożliwia również tworzenie stron responsywnych, których treści automatycznie dostosowują się do różnych urządzeń i rozdzielczości ekranów. Dzięki temu, niezależnie od tego, czy użytkownik przegląda stronę na komputerze stacjonarnym, tablecie czy smartfonie, zawsze będzie wyglądała dobrze i będzie w pełni funkcjonalna.

Nowoczesne środowisko CMS

Zestaw profesjonalnych komponentów

Uzyskaj bezpłatny dostęp i w dowolnym momencie dobieraj potrzebne funkcjonalności

Z Platformy Multiportalowej web360 możesz korzystać bezpłatnie w ramach pakietu Standard, który zawiera niemal 40 gotowych komponentów najczęściej wykorzystywanych do tworzenia stron internetowych. W każdej chwili można je uzupełnić o dodatkowe, dobrane spośród specjalistycznych komponentów pakietu Premium, które pozwalają na budowę zaawansowanych portali dziedzinowych i prowadzenie efektywnej współpracy z otoczeniem, opartej o bardzo zróżnicowane i angażujące użytkowników formy interakcji.

Załóż darmowe konto

Podsumowanie

Osoby niewidome nie mają możliwości zrozumienia grafik, jeśli brakuje tekstów alternatywnych, niedowidzące napotykają problem w odczytaniu treści, kiedy kontrast między tekstem a tłem jest niewystarczający. Z kolei osobom z zaburzeniami poznawczymi trudno poruszać się po stronach o skomplikowanej budowie. Wszystkie te i wiele innych problemów może zostać rozwiązanych poprzez zastosowanie się do regulacji PAD i dostosowanie stron internetowych do europejskich standardów dostępności. Wdrożenie tych regulacji ma na celu poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami, zwiększenie ich samodzielności oraz zapewnienie równego dostępu do informacji i usług w przestrzeni cyfrowej i fizycznej. Termin wdrożenia zmian upływa w Polsce 28 czerwca 2025 roku.